تیترپلاس| بازار اصفهان از بزرگترین و قدیمی ترین بازارهای خاور میانه است. از راسته های این بازار می توان به بازار عریان، هارونیه و مقصودبیک اشاره کرد. جالب است بدانید که بازار قیصریه در دوران شاه عباس صفوی از بازار قیصریه لار الگوبرداری شده است. در قسمت زیر به معرفی بازار قیصریه اصفهان پرداخته ایم.
بیشتر بخوانید:
ماسوله کجاست و چرا باید به این شهر زیبا سفر کرد؟
بازار قیصریه اصفهان
معرفی بازار قدیمی و تاریخی شهر اصفهان.
تاریخچه بازار قیصریه
بازار قیصریه اصفهان قدمتی نزدیک به ۵۰۰ سال دارد. این بازار بین سالهای ۱۰۱۱ تا ۱۰۲۹ به دستور شاه عباس اول و به دست توانمند استاد علیاکبر معمار اصفهانی ساخته شده است. بازار قیصریه به نامهای بازار شاهی یا بازار سلطانی نیز شناخته میشود، اما نام اصلی آن همان بازار قیصریه است.
بهنقلی از جهانگردان بزرگی همچون ناصرخسرو و شاردن، نام بازار قیصریه اصفهان برگرفته از قیصریه یا قیساریا در آسیای صغیر یا همان ترکیه امروزی است و دلیل این نامگذاری شباهت بازار قیصریه به قیصریه ترکیه بوده است. البته درباره نام بازار توصیفی قدیمیتر در کتاب رساله محاسن اصفهان وجود دارد که به همین موضوع اشاره میکند.
کمی به سردر خیره شده و بالای سرتان را که نگاه کنید، سقف زیبای سردر در بالای سرتان دلبری میکند. دیوارههای سردر نیز با نقاشیهای فاخر و بینظیری خود چشمنوازی کرده و هرکدام راوی داستانی است داستانهایی که میتوانید راوی داستانشان شما باشید و داستان با قوه خیال خود برای آنها بنویسید.
گفتنی است سردر بازار قیصریه نیز جز آثار جهانی و ملی به شمار رفته و در تاریخ ۱۵ دیماه سال ۱۳۱۰ به شماره ثبت ۱۰۳ در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
بیشتر بخوانید: بخارست کجاست و به چه دلیل باید به این شهر سفر کرد؟
ساختار بازار قدیمی قیصریه
این بازار نمونه یک معماری اصیل و کهن در ایران است. ساختار بازار قیصریه به گونهای است که از دو طبقه مرتفع تشکیل شدهاست. طبقه بالایی این مجموعه به امور اداری، بازرگانی، دفتری و … اختصاص دارد. طبقه زیرین و همکف این مجموعه متشکل از مغارهها و تیمچههایی است که به فروش اجناس مختلف همچون صنایع دستی میپردازند. در غرب این بازار کاروانسرای دو طبقه زیبایی بنا شدهاست. در شرق این بازار نیز ضرابخانه واقع شدهاست که امروزه به تجارتخانه تبدیل شدهاست.بازار قیصریه یک سر در تاریخی دارد و ورودی آن با این سردر مزین شده است. سر در قیصریه قوسی شکل است و نقاشیهای زیبای اسلیمی بر روی آن نقش بسته است. این سردر رنگ آمیزی گذشته را ندارد و مقداری فرسوده شده است. با این حال تماشای آن بسیار لذت بخش است. سرتاسر این بازار و دیوارههای آن با نقش و نگارهای زیبا از دوران صفویه منقوش شدهاست. در گذشته از بازار مجلل قیصریه، بازارهای کوچک و بزرگ دیگری نیز منشعب شدهاند که در حال حاضر برخی از آنها فعال هستند. برروی سقف این بازار، گنبدهای زیبایی تعبیه شدهاست که زیبایی خاص خود را دارند. انتهای این گنبدها به نورگیرهایی مجهز شدهاست که در گذشته نور بازار را تامین میکرد. این نورگیرها همانند یک تهویه هوا نیز عمل میکنند. محوطه زیرین گنبد معروف این بازار، به چارسوی بازار نیز شهرت دارد. در مرکز و اواسط این بازار یک محوطه بزرگ مدور شکل تعبیه شده است که در بالای آن یک گنبد زیبا با مقرنسهای اسلیمی قرار گرفته است. بخش هایی از بازار قیصریه به صورت قرینه ساخته شده اند. قرینه این بازار همان بازار عباسی اصفهان است. این موضوع در سفرنامههای جهانگردان خارجی نیز بیان شده است.
راستههای بازار قیصریه اصفهان
بازار شاهی اصفهان راستهها و سرایهای زیادی را درون خود جای داده که هرکدام در رستهای شغلی مشغول فعالیتاند. از معروفترین سراها و راسته های بازار قیصریه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سرای اردستانیها. سرای خانی. سرای آقا. سرای پادرخت سوخته. سرای میراسماعیل. سرای خوانساریها. سرای گلشن. سرای تالار. سرای جارچی. سرای فخر. راسته بازار عریان. راسته هارونیه. راسته نیمآورد گلشن. راسته مخلص. راسته سماورسازها. راسته مقصودبیک.
مسجدهای موجود در بازار
بازار قیصریه یک شاهراه طولانی و سرپوشیده دارد. این شاهراه مسقف خود به تنهایی بسیار دیدنی است. به همین دلیل برخی از گردشگران خارجی به آن نگارخانه سرپوشیده نیز میگویند. در این شاهراه عناصر تاریخی و مذهبی زیادی همچون مسجدهای قدیمی قرار گرفتهاست. بازاریان اصناف گوناگون و بازرگانان بسیار زیادی در گذشته در این مسجدها به عبادت میپرداختند. در ادامه به برخی از مسجدهای این بازار اشاره خواهیمکرد. ۱. مسجد خیاطها ۲. مسجد نو ۳. مسحد شیشه ۴. مسجد ذوالفقار ۵. مسجد جارچی
تیمچه های بازار قیصریه
نهادها و بخشهایی که در بازار به فعالیت اقتصادی میپردازند را اصطلاحاً سرا و تیمچه مینامند. این تیمچهها خود آثار گردشگری و دیدنی محسوب میشوند. تیمچههای مشهوری در این بازار وجود دارند. تیمچه اردستانیها، سرای آقا، سرای خانی، سرای میراسماعیل، سرای پادرخت سوخته، سرای خوانساریها و سرای گلشن از مشهورترین تیمچههای موجود در این بازار هستند. تیمچههای بازار قیصریه بازرگانی اصفهان را بسیار فعال و پررونق کردهاند. سیاحان و مسافران ایرانی و خارجی در سفرنامههای خود با ذوق و سلیقه بسیار زیادی از تیمچههای اصفهان تعریف کردهاند. ساعات فعالیت تیمچه های قیصریه در نیمه سال اغلب از ساعت ۹ صبح آغاز و تا ۶ عصر ادامه دارد. در نیمه دوم سال حجرههای این بازار از ساعت ۹ صبح تا ۵ عصر فعالیت میکنند.
مدارس مذهبی بازار
مراکز فرهنگی مانند مدارس مذهبی هم به اعتبار و رونق بازار میافزودند. مدارسی همچون مدرسه کاسه گران، هارونیه، نیم آورد، جده بزرگ، جده کوچک، ملاعبدالله و … که با معماری خاص ایرانی دهها سال است موضوع کتابها و رسالات و تحقیقات مهندسین و معماران و سیاحان گوناگون هستند.
ساعات بازدید از بازار اصفهان
ساعات کار بازار بر اساس فعالیت کسبه بوده و در فصلهای مختلف متفاوت است؛ اما معمولا بازار در بهار و تابستان بازار از ساعت ۹ صبح فعالیت خود را شروع میکند و تا ۶ بعدازظهر بهطور یکسره فعالیت میکند. در فصلهای پاییز و زمستان نیز ساعتهای کاری بازار یک ساعت کمتر شده و از ۹ صبح تا ۵ بعدازظهر یکسره باز است. برای بازدید از بازار پیشنهاد میکنیم، حتما ۳ تا ۴ ساعت وقت بگذارید تا بتوانید از همه جاذبههای آن کمال بهره و لذت را ببرید.
ثبت در آثار ملی ایران
بازار قیصریه اصفهان در تاریخ ۲۱ آبان سال ۱۳۱۷ هجری شمسی با شماره ثبت ۳۱۵ در ردیف آثار ملی قرار گرفت.
آدرس بازار قیصریه اصفهان
اصفهان، میدان نقش جهان، بازار قیصریه
