بیماری جذام یک عفونت باکتریایی مزمن پوست و اعصاب سطحی (در پوست) است که توسط مایکوباکتریوم لپره ایجاد می‌شود. همچنین ممکن است بینی، چشم‌ها، گلو و بیضه‌ها را درگیر کند. جذام به عنوان بیماری هانسن، هانسنیازیس یا HD نیز شناخته می‌شود. جذام در بخش‌هایی از مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری آسیا، آفریقا، آمریکای مرکزی و جنوبی، برخی از کشورهای اقیانوس آرام و در بخش‌هایی از ایالات متحده شایع است. در استرالیا، جذام در حال حاضر نادر است. با  درمان چند دارویی که در اوایل دهه ۱۹۸۰ شروع شد، این بیماری در حال حاضر قابل درمان است.

بیشتر بخوانید: آمپول سفتریاکسون برای چیست؟

علائم بیماری جذام چیست؟

علامت اصلی جذام ضایعات پوستی است. سایر عوارض جذام به دلیل تأثیر آن بر سیستم عصبی بدن است.

جذام بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر نمی‌گذارد. با این حال می‌تواند سیستم عصبی محیطی (PNS) (اعصاب حسی، حرکتی و خودمختار) را تحت تأثیر قرار دهد:

• آسیب عصب حسی: وقتی اعصاب حسی آسیب ببینند، نمی‌توانند درد را ثبت کنند. این باعث می‌شود که انتهای دست‌ها و پاها در برابر سوختگی‌ها و جراحات آسیب‌پذیر باشند که می‌تواند منجر به از دست دادن انگشتان دست، انگشتان پا، دست‌ها و پاها شود.
• آسیب عصبی چشم: هنگامی که چشم تحت تأثیر قرار بگیرد، می‌تواند منجر به کوری منجر شود به ویژه اگر فرد نداند به چه صورت از آسیب ناشی از گرد و غبار یا سایر عوامل تحریک‌کننده چشم پیشگیری کند.
• آسیب عصب حرکتی: هنگامی که اعصاب حرکتی درگیر شوند، اشکال مختلفی از فلج می‌تواند در شخص اتفاق بیوفتد مانند “افتادگی پا”، “افتادگی مچ دست”، “پنجه دست” یا لاگوفتالموس (که در آن چشم نمی‌تواند بسته شود).
• آسیب عصب اتونومیک: اعصاب اتونوم عملکردهای بدن مانند فشار خون، ضربان قلب، تعریق، تخلیه روده، مثانه و هضم را تنظیم می‌کنند. آسیب به اعصاب خودمختار می‌تواند باعث ریزش مو شود و بر توانایی عرق کردن تأثیر بگذارد و پوست را خشک و ترک خورده و در معرض عفونت ثانویه قرار دهد.

از دست دادن عضو بدن در این بیماری یک افسانه است

جذام باعث پوسیدگی گوشت یا افتادن انگشتان دست و پا نمی‌شود. در گذشته اندام‌های آسیب‌دیده که باعث درد در شخص می‌شدند، گاهی اوقات باید قطع می‌شدند. اکنون که بیماری را می‌توان به موقع تشخیص داد، نیاز به قطع عضو بسیار نادر است.

جذام چگونه منتقل می‌شود؟

نحوه انتقال جذام مشخص نیست. این احتمال وجود دارد که جذام از طریق قطرات تنفسی از فردی به فرد دیگر منتقل شود (قطراتی که از بینی و دهان خارج می‌شوند، برای مثال زمانی که فرد سرفه یا عطسه می‌کند) در مواردی در کودکان زیر یک سال، این احتمال وجود دارد که عفونت از طریق جفت از مادر منتقل شود.

دوره نهفتگی این بیماری از ۹ ماه تا بیش از ۲۰ سال متغیر است.

بیشتر بخوانید: قرص مفنامیک اسید برای چیست؟

درمان بیماری جذام چیست؟

قبل از معرفی درمان چند دارویی در اوایل دهه ۱۹۸۰، جذام را فقط کنترل یا کم می‌کردند اما بیماری درمان نمی‌شد. اکنون با استفاده از آنتی بیوتیک‌ها و سایر داروها این بیماری قابل درمان است. هنگامی که فرد مبتلا به جذام درمان مناسب را بگیرد، به سرعت عفونت از بدن او پاک می‌شود.

واکسیناسیون برای جذام

به طور کلی هیچ واکسنی برای پیشگیری از جذام وجود ندارد. با این حال واکسن علیه سل (TB) که واکسن BCG نامیده می‌شود، ممکن است محافظتی در برابر جذام ایجاد کند. این به این دلیل است که ارگانیسمی که باعث جذام می‌شود ارتباط نزدیکی با ارگانیسمی دارد که باعث سل می‌شود.