هفته هشتم هنوز بخشی از سه‌ماهه اول بارداری است. نکته‌ای که گاهی باعث سردرگمی می‌شود این است که سن بارداری از نخستین روز آخرین قاعدگی محاسبه می‌شود، نه از روز لقاح. بنابراین وقتی فرد هشت هفته باردار است، معمولاً حدود شش هفته از لقاح واقعی گذشته است.
از نظر جنین‌شناسی نیز هنوز استفاده از واژه رویان یا Embryo دقیق است. ACOG مرحله fetal را پس از هشت هفته کامل از زمان لقاح تعریف می‌کند؛ بنابراین هفته هشتم بر اساس سن بارداری هنوز در دوره رویانی قرار می‌گیرد.
جنین در هفته هشتم بارداری چه اندازه‌ای دارد؟
بر اساس راهنمای NHS، طول رویان در هفته هشتم حدود ۱۶ میلی‌متر از سر تا نشیمنگاه است؛ اندازه‌ای تقریباً مشابه یک تمشک. تنها یک هفته بعد اندازه آن می‌تواند تقریباً دو برابر شود که نشان‌دهنده سرعت بالای رشد در این دوره است.
در این مرحله سر هنوز نسبت به بقیه بدن بزرگ است. دست‌ها سریع‌تر از پاها رشد کرده‌اند، بازوها بلندتر شده‌اند و پاها نیز به‌تدریج شکل مشخص‌تری پیدا می‌کنند. زانو، مچ پا و انگشتان پا هنوز در مراحل ابتدایی تکامل هستند.
صورت نیز در حال تغییر است. ساختارهایی که بعدها چشم، گوش، بینی و سایر اجزای صورت را تشکیل می‌دهند واضح‌تر می‌شوند. مغز و نخاع نیز در سه‌ماهه اول با سرعت زیادی رشد می‌کنند و بسیاری از اندام‌های اصلی بدن در همین دوره ابتدایی شکل می‌گیرند. ACOG سه‌ماهه اول را دوره اصلی لقاح و شکل‌گیری اندام‌های بزرگ بدن توصیف می‌کند.
این موضوع به این معنا نیست که اندام‌ها در هفته هشتم «کامل شده‌اند». قلب، مغز، کلیه‌ها، کبد، ریه‌ها و دستگاه گوارش مراحل اولیه رشد را طی می‌کنند و تکامل ساختاری و عملکردی آنها تا ماه‌ها ادامه خواهد داشت.
آیا قلب جنین در هفته هشتم می‌زند؟
فعالیت اولیه قلب چند هفته زودتر آغاز می‌شود، بنابراین هفته هشتم زمانی نیست که قلب تازه «شروع به تپیدن» کند.
اگر در این مرحله سونوگرافی انجام شود، معمولاً امکان مشاهده فعالیت قلبی وجود دارد. سونوگرافی سه‌ماهه اول می‌تواند برای بررسی ضربان قلب، تعداد جنین‌ها، سن بارداری و محل بارداری مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، تعبیر «قلب کاملاً تشکیل شده است» نیز دقیق نیست. قلب هنوز در حال تکامل ساختاری است و رشد آن در هفته‌های بعد ادامه پیدا می‌کند.
نکته دیگر اینکه مشاهده فعالیت قلبی با سونوگرافی با شنیدن آن توسط دستگاه داپلر دستی روی شکم متفاوت است. پیدا نشدن صدای قلب با یک دستگاه دستی در این سن بارداری نباید بدون ارزیابی پزشکی به‌عنوان نشانه مشکل تفسیر شود.
آیا جنین در هفته هشتم حرکت می‌کند؟
حرکات بسیار ابتدایی بدن می‌توانند در این مرحله شروع شده باشند و ممکن است هنگام سونوگرافی دیده شوند، اما مادر هنوز این حرکات را احساس نمی‌کند.
بنابراین انتظار احساس لگد یا تکان جنین در هفته هشتم صحیح نیست. نخستین حرکات قابل احساس معمولاً چندین هفته بعد ظاهر می‌شوند.
از طرف دیگر، مشاهده یا عدم مشاهده یک حرکت کوتاه در سونوگرافی به‌تنهایی معیار سلامت کامل بارداری نیست. پزشک مجموعه‌ای از موارد مانند اندازه رویان، سن بارداری، فعالیت قلبی و سایر یافته‌های سونوگرافی را در کنار هم ارزیابی می‌کند.
علائم هفته هشتم بارداری چیست؟
بسیاری از علائم سه‌ماهه اول در این هفته همچنان ادامه دارند و ممکن است حتی شدیدتر احساس شوند. NHS خستگی، تهوع، حساسیت سینه‌ها، تکرر ادرار، سردرد، نوسان خلق، تغییر ذائقه، حساسیت بیشتر به بوها، نفخ و ترشحات سفید شیری واژن را از علائم احتمالی هفته هشتم ذکر می‌کند.
تهوع بارداری نیز ممکن است در این زمان قابل توجه باشد. ACOG می‌گوید تهوع و استفراغ بارداری معمولاً پیش از هفته نهم شروع می‌شود و برای بیشتر زنان تا حدود هفته چهاردهم کاهش پیدا می‌کند، هرچند ممکن است در برخی افراد مدت بیشتری ادامه داشته باشد.
اصطلاح «تهوع صبحگاهی» چندان دقیق نیست، زیرا حالت تهوع می‌تواند صبح، عصر، شب یا حتی در تمام طول روز رخ دهد.
افزایش حساسیت به بو نیز واقعی است و تغییرات هورمونی می‌توانند بوهایی را که قبلاً آزاردهنده نبودند به محرک تهوع تبدیل کنند.
نداشتن علائم در هفته هشتم خطرناک است؟
نه لزوماً. همه زنان علائم یکسانی ندارند. ممکن است یک نفر تهوع بسیار شدید، خستگی و درد سینه داشته باشد و فرد دیگری در همان هفته علائم خفیفی تجربه کند.
حتی در بارداری‌های مختلف یک زن نیز شدت علائم می‌تواند متفاوت باشد. بنابراین نمی‌توان سلامت بارداری را بر اساس میزان تهوع یا درد سینه قضاوت کرد.
کاهش یا نداشتن علائم به‌تنهایی برای تشخیص سقط کافی نیست. با این حال، اگر تغییر علائم با خونریزی زیاد، درد شدید یا سایر نشانه‌های نگران‌کننده همراه باشد، بررسی پزشکی لازم است.
آیا افزایش وزن در هفته هشتم طبیعی است؟
بزرگ‌شدن شکم یا افزایش محسوس وزن در هفته هشتم الزامی نیست. بسیاری از زنان در سه‌ماهه اول تغییر وزن کمی دارند و برخی نیز به دلیل تهوع، استفراغ یا کاهش اشتها حتی اندکی وزن کم می‌کنند.
بنابراین جمله‌ای مانند «افزایش وزن یکی از تغییرات طبیعی هفته هشتم است» برای همه زنان درست نیست.
نفخ نیز ممکن است باعث شود شکم بزرگ‌تر به نظر برسد، در حالی که این ظاهر الزاماً ناشی از اندازه رحم یا جنین نیست. NHS نیز نفخ را از علائم شایع هفته هشتم می‌داند و اشاره می‌کند که در بسیاری از بارداری‌ها هنوز چند هفته باقی مانده تا ظاهر بارداری واضح شود.
اگر کاهش وزن با استفراغ شدید و ناتوانی در خوردن یا نوشیدن همراه باشد، موضوع متفاوت است و باید بررسی شود.
تهوع شدید در هفته هشتم چه زمانی نیاز به درمان دارد؟
اگر تهوع دارید اما قادر هستید غذا و مایعات را نگه دارید، معمولاً می‌توان با تغییراتی در وعده‌های غذایی علائم را مدیریت کرد. ACOG خوردن پنج یا شش وعده کوچک در طول روز و جلوگیری از خالی‌ماندن طولانی معده را از راهکارهای قابل استفاده می‌داند.
اما اگر استفراغ به حدی برسد که مایعات در معده نمانند، ادرار بسیار کم یا تیره شود، هنگام ایستادن احساس سرگیجه یا غش داشته باشید یا وزن قابل توجهی کم کنید، احتمال کم‌آبی یا شکل شدید تهوع بارداری مطرح می‌شود.
ACOG شدیدترین نوع تهوع و استفراغ بارداری را Hyperemesis Gravidarum می‌نامد. این وضعیت می‌تواند با کاهش حداقل حدود ۵ درصد وزن پیش از بارداری و علائم کم‌آبی همراه باشد و گاهی به درمان دارویی یا دریافت مایعات وریدی نیاز دارد.
تهوع شدید چیزی نیست که فرد مجبور باشد صرفاً تحمل کند؛ درمان‌های دارویی ایمن در دوران بارداری وجود دارند و باید درباره انتخاب آنها با پزشک مشورت شود.
سونوگرافی هفته هشتم چه چیزهایی نشان می‌دهد؟
سونوگرافی سه‌ماهه اول می‌تواند محل بارداری را مشخص کند، تعداد جنین‌ها را نشان دهد، فعالیت قلبی را بررسی کند و با اندازه‌گیری طول سر تا نشیمنگاه یا CRL به تخمین دقیق‌تر سن بارداری کمک کند.
در هفته هشتم، رویان معمولاً نسبت به هفته‌های پنجم و ششم بسیار واضح‌تر است. با این حال، سونوگرافی دقیقاً در هفته هشتم برای تمام زنان اجباری نیست.
ACOG می‌گوید همه بارداری‌ها باید حداقل یک سونوگرافی استاندارد داشته باشند که معمولاً بررسی جامع ساختار جنین در هفته‌های ۱۸ تا ۲۲ است. سونوگرافی سه‌ماهه اول ممکن است برای تعیین سن بارداری، بررسی تعداد جنین‌ها، فعالیت قلبی یا رد بارداری خارج‌رحمی انجام شود.
در برخی سیستم‌های مراقبتی، سونوگرافی تعیین سن در بازه وسیع‌تری انجام می‌شود. NHS نیز اسکن تعیین سن بارداری را معمولاً بین هفته‌های ۸ تا ۱۴ قرار می‌دهد.
بنابراین اگر فرد سالم و بدون علامت است، نداشتن سونوگرافی دقیقاً در روز شروع هفته هشتم به معنی ناقص‌بودن مراقبت نیست.
اولین ویزیت بارداری چه زمانی باید انجام شود؟
مراقبت بارداری بهتر است زود آغاز شود. راهنمای جدید ACOG می‌گوید انجام ارزیابی اولیه بارداری پیش از هفته دهم یا در فاصله زمانی مناسب پس از مشخص‌شدن بارداری منطقی است. افرادی که بیماری زمینه‌ای، علائم شدید یا عوامل خطر بارداری خارج‌رحمی دارند ممکن است به ارزیابی سریع‌تر نیاز داشته باشند.
در مراقبت اولیه، سابقه بیماری‌ها، داروها، بارداری‌های قبلی و عوامل خطر بررسی می‌شوند. وزن و فشار خون نیز معمولاً ثبت می‌شوند.
آزمایش‌های اولیه ممکن است شامل CBC، گروه خونی و Rh، آزمایش ادرار و کشت ادرار باشند. غربالگری عفونت‌هایی مانند سرخجه، هپاتیت B و هپاتیت C نیز بخشی از آزمایش‌های معمول اوایل بارداری است و آزمایش‌های دیگری بر اساس سابقه پزشکی و پروتکل مراقبتی اضافه می‌شوند.
غربالگری ژنتیکی چه زمانی انجام می‌شود؟
هفته هشتم هنوز برای بسیاری از غربالگری‌های اصلی کروموزومی زود است، اما زمان مناسبی برای صحبت با پزشک درباره گزینه‌هاست.
ACOG می‌گوید غربالگری ترکیبی سه‌ماهه اول که شامل آزمایش خون و سونوگرافی شفافیت پشت گردن یا NT است، معمولاً بین هفته‌های ۱۰ تا ۱۳ انجام می‌شود.
آزمایش cfDNA یا NIPT نیز می‌تواند از هفته دهم بارداری انجام شود. این آزمایش خطر برخی اختلالات کروموزومی شایع مانند تریزومی ۲۱، ۱۸ و ۱۳ را بررسی می‌کند.
NIPT یک آزمایش غربالگری است، نه تشخیص قطعی. راهنمای به‌روز ACOG نیز cfDNA را حساس‌ترین و اختصاصی‌ترین روش غربالگری برای تریزومی‌های شایع می‌داند، اما تأکید می‌کند که نتیجه مثبت باید با مشاوره و در صورت انتخاب بیمار با تست تشخیصی پیگیری شود.
فولیک‌اسید در هفته هشتم هنوز اهمیت دارد؟
بله. مصرف فولیک‌اسید در سه‌ماهه اول اهمیت زیادی دارد.
ACOG توصیه می‌کند ویتامین دوران بارداری حداقل ۴۰۰ میکروگرم فولیک‌اسید داشته باشد. نیاز کلی روزانه فولات در دوران بارداری حدود ۶۰۰ میکروگرم است و بخشی از آن از غذا و بخشی از مکمل تأمین می‌شود. مصرف مکمل ideally باید حداقل از یک ماه قبل از بارداری آغاز شود و در ۱۲ هفته نخست ادامه داشته باشد.
فولیک‌اسید به کاهش خطر نقص‌های مهم لوله عصبی، یعنی مشکلات مادرزادی مغز و ستون فقرات، کمک می‌کند.
افرادی که سابقه بارداری با نقص لوله عصبی دارند یا بعضی شرایط پزشکی خاص را دارند ممکن است به دوز بالاتری نیاز داشته باشند، اما مصرف دوز بالا باید تحت نظر پزشک انجام شود.
تغذیه در هفته هشتم بارداری
هدف تغذیه در هفته هشتم «زیاد خوردن» نیست. یک رژیم متنوع شامل سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، تخم‌مرغ، لبنیات پاستوریزه، گوشت و مرغ کاملاً پخته و ماهی‌های مناسب می‌تواند بخش مهمی از نیازهای غذایی را تأمین کند.
آهن، کلسیم، ید، کولین و ویتامین D از ریزمغذی‌های مهم دوران بارداری هستند. ACOG برای دوران بارداری روزانه حدود ۲۷ میلی‌گرم آهن، ۱۰۰۰ میلی‌گرم کلسیم برای زنان ۱۹ تا ۵۰ سال، ۲۲۰ میکروگرم ید و ۴۵۰ میلی‌گرم کولین را توصیه می‌کند.
این اعداد به معنی مصرف جداگانه تمام این مواد به شکل مکمل نیست. بخشی از نیاز از رژیم غذایی و بخشی از ویتامین دوران بارداری تأمین می‌شود و مقدار مکمل اضافی باید بر اساس شرایط فرد تعیین شود.
اگر تهوع اجازه خوردن وعده‌های کامل را نمی‌دهد، تمرکز روی غذاهایی که بهتر تحمل می‌شوند و تقسیم غذا به چند وعده کوچک منطقی‌تر از اجبار به خوردن حجم زیاد است.
ورزش در هفته هشتم بارداری
اگر بارداری طبیعی است و محدودیت پزشکی خاصی ندارید، ورزش معمولاً ایمن است. ACOG تأکید می‌کند فعالیت بدنی در بارداری سالم خطر سقط، وزن کم هنگام تولد یا زایمان زودرس را افزایش نمی‌دهد.
برای بیشتر زنان باردار سالم، دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته توصیه می‌شود. پیاده‌روی، شنا، دوچرخه ثابت و یوگای اصلاح‌شده از فعالیت‌های مناسب برای بسیاری از زنان هستند.
اگر قبل از بارداری کم‌تحرک بوده‌اید، می‌توانید با چند دقیقه فعالیت در روز آغاز کنید و به‌تدریج مقدار آن را افزایش دهید.
در سه‌ماهه اول جلوگیری از گرم‌شدن بیش از حد بدن و کم‌آبی اهمیت دارد. نوشیدن آب کافی و ورزش در محیط با دمای مناسب توصیه می‌شود.
لکه‌بینی در هفته هشتم همیشه نشانه سقط است؟
خیر. خونریزی در سه‌ماهه اول نسبتاً شایع است. ACOG گزارش می‌کند خونریزی در ۱۵ تا ۲۵ مورد از هر ۱۰۰ بارداری در سه‌ماهه اول اتفاق می‌افتد و همیشه به معنی مشکل جدی نیست.
با این حال، هر خونریزی در دوران بارداری باید با پزشک مطرح شود. خونریزی می‌تواند علت‌های متفاوتی داشته باشد، از تغییرات دهانه رحم گرفته تا عفونت، سقط زودرس یا بارداری خارج‌رحمی.
خونریزی زیاد، گرفتگی شدید یا خروج بافت نیازمند ارزیابی پزشکی است. در عین حال نمی‌توان تنها با مشاهده رنگ یا مقدار خون درباره علت آن نتیجه‌گیری قطعی کرد.
علائم بارداری خارج‌رحمی در هفته هشتم
بارداری خارج‌رحمی زمانی ایجاد می‌شود که تخم بارورشده خارج از رحم، در بیش از ۹۰ درصد موارد داخل لوله فالوپ، رشد کند. با رشد بارداری امکان پارگی لوله و خونریزی داخلی وجود دارد که می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد.
خونریزی غیرطبیعی واژن، درد پایین شکم یا لگن و گرفتگی یک‌طرفه می‌توانند از علائم اولیه باشند.
درد ناگهانی و شدید شکم یا لگن، درد شانه، ضعف شدید، سرگیجه یا غش از علائم هشدار مهم هستند و نیاز به ارزیابی اورژانسی دارند.
نکته مهم اینکه حدود نیمی از افرادی که بارداری خارج‌رحمی دارند هیچ عامل خطر شناخته‌شده‌ای ندارند؛ بنابراین نبود سابقه قبلی، احتمال آن را به‌طور کامل رد نمی‌کند.
چه علائمی در هفته هشتم بارداری نیاز به بررسی سریع دارند؟
خونریزی واژینال باید با تیم مراقبت بارداری مطرح شود، به‌خصوص اگر شدید باشد یا با درد و گرفتگی همراه شود.
درد شدید یا یک‌طرفه شکم و لگن، درد شانه، ضعف، سرگیجه شدید یا غش نیازمند بررسی فوری از نظر بارداری خارج‌رحمی هستند.
استفراغ مکرری که اجازه نگه‌داشتن آب و غذا را نمی‌دهد، ادرار بسیار کم یا تیره، سرگیجه هنگام ایستادن یا کاهش قابل توجه وزن نیز ممکن است نشانه کم‌آبی و تهوع شدید بارداری باشند.
تب، درد شدید و مداوم شکم، درد و سوزش ادرار یا هر علامتی که به‌سرعت بدتر شود نیز نباید صرفاً به «تغییرات طبیعی بارداری» نسبت داده شود.
هفته هشتم دوره‌ای است که با وجود کوچک‌بودن رویان، رشد بسیار سریعی در جریان است. مغز و سیستم عصبی، اندام‌های داخلی، صورت، دست‌ها و پاها همگی در حال تغییر هستند، اما هنوز مراحل زیادی تا تکامل کامل آنها باقی مانده است. در سوی دیگر، مادر ممکن است در همین زمان یکی از پرعلامت‌ترین دوره‌های سه‌ماهه اول را تجربه کند.
آنچه بیش از دنبال‌کردن روزانه شدت تهوع یا اندازه شکم اهمیت دارد، آغاز مراقبت بارداری، مصرف فولیک‌اسید و ویتامین دوران بارداری طبق توصیه پزشک، بررسی داروهای مصرفی، رژیم غذایی ایمن، فعالیت بدنی مناسب و شناخت علائم هشدار است. شدت علائم به‌تنهایی معیار سلامت بارداری نیست و ارزیابی پزشکی در زمان مناسب اطلاعات بسیار قابل اعتماد‌تری درباره روند بارداری ارائه می‌کند.
هنوز نظری ثبت نشده است.