همسترها از خانواده جوندگان هستند و گونه‌هایی مانند همستر سوری یا طلایی، همستر روسی کوتوله، روبوروفسکی و همستر چینی به‌عنوان حیوان خانگی نگهداری می‌شوند. همستر سوری متداول‌ترین گونه خانگی است و در بزرگسالی معمولاً از انواع کوتوله بزرگ‌تر می‌شود. طول عمر بیشتر همسترهای خانگی حدود ۱۸ ماه تا سه سال است؛ بنابراین خرید همستر با این تصور که حیوانی کاملاً بی‌دردسر یا وسیله‌ای کوتاه‌مدت برای سرگرمی کودک است، تصمیم مناسبی نیست.
آیا همستر حیوان خانگی مناسبی است؟
همستر در مقایسه با سگ یا گربه فضای کمتری اشغال می‌کند و نیاز به پیاده‌روی بیرون از خانه ندارد، اما این موضوع به معنی «نگهداری آسان» نیست. RSPCA تأکید می‌کند که همسترها اگرچه اغلب به‌عنوان حیوان خانگی مبتدی معرفی می‌شوند، نیازهای رفتاری و محیطی ویژه‌ای دارند. آنها بیشتر در شب و هنگام غروب فعال‌اند، بخش زیادی از روز را می‌خوابند و در صورت بیدارشدن ناگهانی ممکن است بترسند یا گاز بگیرند.
همین ویژگی باعث می‌شود همستر همیشه انتخاب ایده‌آلی برای کودک خردسال نباشد. Merck Veterinary Manual اشاره می‌کند که همسترها کوچک و ظریف‌اند، استخوان‌هایشان در صورت افتادن یا برخورد خشن ممکن است آسیب ببیند و ساعت فعالیتشان نیز با برنامه بیشتر کودکان هماهنگ نیست. اگر کودک مسئول نگهداری است، یک بزرگسال باید همچنان مسئول اصلی تغذیه، نظافت و مراقبت پزشکی باشد.
قفس همستر باید چه اندازه‌ای باشد؟
یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات در نگهداری همستر استفاده از قفس‌های کوچک رنگی است که در بسیاری از فروشگاه‌ها فروخته می‌شوند. PDSA توصیه می‌کند فضای کف محفظه حداقل حدود ۱۰۰ در ۵۰ سانتی‌متر باشد و تأکید می‌کند این مقدار حداقل است و فضای بیشتر بهتر خواهد بود. Blue Cross نیز برای همسترها محفظه‌ای با حداقل فضای کف ۱۰۰ در ۵۰ سانتی‌متر و ارتفاع حدود ۵۰ سانتی‌متر پیشنهاد می‌کند.
برای همستر، مساحت کف معمولاً از ساخت قفس بسیار مرتفع با طبقات زیاد اهمیت بیشتری دارد. همسترها مانند برخی جوندگان دیگر کوهنورد ماهری نیستند و سقوط از طبقات بلند می‌تواند باعث آسیب شود. به همین دلیل محفظه پهن و یک‌طبقه با فضای کافی برای دویدن، حفاری، لانه‌سازی و جست‌وجوی غذا معمولاً انتخاب مناسب‌تری است.
کف قفس باید یکپارچه باشد. کف توری یا سیمی می‌تواند به پاها آسیب بزند. محفظه همچنین باید تهویه مناسب و درپوش کاملاً ایمن داشته باشد؛ همسترها در فرارکردن مهارت زیادی دارند و حتی شکاف‌های کوچک ممکن است برای خروج آنها کافی باشد.
بستر همستر باید چقدر عمیق باشد؟
حفاری یکی از مهم‌ترین رفتارهای طبیعی همستر است. در طبیعت، این حیوان بخش زیادی از زندگی خود را داخل تونل‌ها و لانه‌های زیرزمینی می‌گذراند. به همین دلیل چند سانتی‌متر پوشال در کف قفس برای تأمین نیاز رفتاری او کافی نیست.
PDSA حداقل ۲۵ سانتی‌متر بستر قابل حفاری را توصیه می‌کند تا همستر بتواند تونل و لانه ایجاد کند. Merck نیز تأکید می‌کند بستر عمیق برای رفاه همستر سوری اهمیت زیادی دارد.
بستر کاغذی بدون رایحه یکی از گزینه‌های مناسب است. مواد کم‌گردوغبار مانند بستر کاغذی، کنف یا برخی تراشه‌های ایمن را می‌توان استفاده کرد، اما باید توانایی حفظ تونل را هم در نظر گرفت. اضافه‌کردن مقداری کاغذ یا یونجه نرم می‌تواند به استحکام تونل‌ها کمک کند.
در مقابل، خاک‌اره بسیار ریز و پرگردوغبار می‌تواند دستگاه تنفسی حیوان را تحریک کند. Merck همچنین توصیه می‌کند از بستر سدر و کاج اجتناب شود. مواد پنبه‌ای و بسترهای پفکی موسوم به fluffy bedding نیز مناسب نیستند، زیرا رشته‌های آنها ممکن است دور اندام همستر پیچیده شوند یا در صورت بلع مشکل ایجاد کنند.
چرخ همستر چه اندازه‌ای باید باشد؟
چرخ دویدن یکی از مهم‌ترین تجهیزات محفظه است، اما هر چرخی مناسب نیست. سطح چرخ باید کاملاً یکپارچه باشد؛ چرخ‌های میله‌ای یا توری خطر گیرکردن پا و انگشتان را افزایش می‌دهند. قطر چرخ نیز باید به حدی باشد که هنگام دویدن، ستون فقرات همستر به شکل محسوس خم نشود.
PDSA برای همسترهای کوتوله حداقل چرخ حدود ۲۰ سانتی‌متری و برای همستر سوری حداقل حدود ۳۰ سانتی‌متری را پیشنهاد می‌کند. این اعداد راهنمای عملی هستند و اگر حیوان هنگام دویدن پشت خود را قوس می‌دهد، چرخ باید بزرگ‌تر شود.
چرخ نباید تنها وسیله سرگرمی باشد. تونل‌های مقوایی، مخفیگاه‌ها، جعبه‌های حفاری، شاخه‌های ایمن برای جویدن و پخش‌کردن غذا در نقاط مختلف قفس می‌توانند رفتار جست‌وجو و کنجکاوی را تحریک کنند.
آیا توپ همستر مناسب است؟
توپ‌های پلاستیکی که همستر داخل آنها قرار می‌گیرد هنوز در بازار فروخته می‌شوند، اما درباره رفاه آنها نگرانی جدی وجود دارد. RSPCA استفاده از hamster ball را توصیه نمی‌کند، زیرا همستر داخل توپ نمی‌تواند محیط را به شکل طبیعی با بینی و سبیل‌های حساس خود بررسی کند و امکان انتخاب مخفیگاه یا توقف آزادانه نیز محدود می‌شود. این سازمان چنین وسیله‌ای را بالقوه استرس‌زا می‌داند.
برای فعالیت خارج از محفظه، یک پلی‌پن یا فضای بازی محصور و ایمن گزینه مناسب‌تری است؛ جایی که همستر بتواند آزادانه حرکت کند، مخفی شود و محیط را بررسی کند. حضور همستر خارج از قفس نیز باید همیشه تحت نظارت باشد، زیرا سیم برق، شکاف زیر وسایل، حیوانات دیگر و سقوط از ارتفاع می‌توانند خطرناک باشند.
حمام شن برای همستر
حمام شن از تجهیزات مفید بسیاری از محفظه‌های استاندارد همستر است. همستر می‌تواند در شن غلت بزند و به تمیزکردن پوشش بدن خود کمک کند. Blue Cross حمام شن را در فهرست لوازم پایه نگهداری همستر قرار می‌دهد.
شن مورد استفاده باید مناسب جوندگان و فاقد گردوغبار زیاد باشد. «پودر حمام» بسیار ریز می‌تواند دستگاه تنفسی حیوان را تحریک کند. ظرف شن باید به اندازه‌ای باشد که همستر بتواند به‌راحتی داخل آن بچرخد و غلت بزند.
همستر را نباید مانند سگ یا گربه با آب و شامپو حمام کرد، مگر دامپزشک در شرایط خاص توصیه‌ای داشته باشد.
غذای مناسب همستر چیست؟
همستر یک حیوان همه‌چیزخوار است و در طبیعت از دانه‌ها، گیاهان و برخی حشرات تغذیه می‌کند، اما در خانه بهتر است پایه رژیم غذایی یک غذای کامل و متعادل مخصوص همستر یا جوندگان باشد. Merck استفاده از رژیم پلت کامل را توصیه می‌کند و هشدار می‌دهد مخلوط‌های دانه‌ای ساده می‌توانند باعث انتخاب گزینشی غذا شوند؛ یعنی همستر بخش‌های خوش‌طعم‌تر و پرچرب را بخورد و قسمت‌های مغذی‌تر را باقی بگذارد.
سبزیجات تازه در حجم کم می‌توانند بخشی از رژیم باشند. میوه نیز به دلیل قند بیشتر باید محدود باشد، به‌ویژه در همسترهای کوتوله روسی که استعداد بیشتری برای دیابت دارند. PDSA توصیه می‌کند خوراکی‌های تازه فقط در حجم کم داده شوند و تغییرات غذایی نیز به‌تدریج انجام شود.
تخم‌مرغ آب‌پز، چند عدد mealworm یا مقدار کمی مغز بدون نمک می‌توانند گاهی به‌عنوان خوراکی تشویقی استفاده شوند، اما نباید پایه رژیم را تشکیل دهند. Merck توصیه می‌کند خوراکی‌های اضافی در مجموع بیشتر از حدود ۱۰ درصد رژیم نباشند.
برخلاف متن‌های اینترنتی رایج، همستر نیاز ویژه‌ای به مکمل ویتامین C ندارد. اگر رژیم کامل و متعادل مصرف می‌کند، مکمل ویتامین معمولاً لازم نیست و مصرف خودسرانه مکمل‌ها می‌تواند تعادل رژیم را به هم بزند.
چه غذاهایی برای همستر مناسب نیست؟
غذای انسان، خوراکی‌های شور، شیرین و چرب، شکلات و غذاهای ادویه‌دار نباید بخش رژیم همستر باشند. RSPCA به‌طور مشخص درباره انگور و ریواس برای همستر هشدار داده است.
هسته و دانه برخی میوه‌ها نیز قبل از دادن میوه باید جدا شوند. خوراکی‌های تازه اگر داخل لانه ذخیره شوند ممکن است فاسد شوند، بنابراین بهتر است مقدار بسیار کمی داده شود و بخش‌های فاسدشدنی باقیمانده روزانه بررسی شوند.
همسترها ذاتاً غذا را در کیسه‌های گونه حمل می‌کنند و داخل لانه ذخیره می‌کنند. این رفتار کاملاً طبیعی است و نباید تمام ذخیره غذایی سالم آنها هر روز دور ریخته شود. اگر بخشی از ذخیره فاسدشدنی یا کپک‌زده شده است، همان قسمت باید حذف شود.
آب همستر چگونه تأمین شود؟
آب تازه باید همیشه در دسترس باشد. بطری آب باید روزانه بررسی شود تا نوک آن مسدود نشده باشد و واقعاً آب از آن خارج شود. RSPCA استفاده از بطری مناسب با نازل قابل نوشیدن را توصیه می‌کند و تأکید دارد عملکرد آن هر روز بررسی شود.
ظرف آب سنگین و پایدار نیز در بعضی محفظه‌ها قابل استفاده است، اما باید مراقب آلودگی با بستر و واژگون‌شدن آن بود. مهم‌تر از نوع ظرف این است که همستر در تمام ساعات به آب تمیز دسترسی داشته باشد.
همستر باید تنها نگهداری شود یا جفت؟
برای صاحب تازه‌کار، یک همستر در هر محفظه امن‌ترین قاعده است. Merck می‌گوید همسترها عموماً بهتر است به‌تنهایی نگهداری شوند و بالغ‌ها ممکن است حتی اگر از کودکی کنار هم بوده‌اند نسبت به یکدیگر پرخاشگر شوند. منابع رفاه حیوانات نیز همستر را حیوانی عمدتاً قلمروطلب معرفی می‌کنند.
این موضوع به‌خصوص درباره همستر سوری بسیار مهم است. قرار دادن دو همستر سوری بالغ در یک قفس می‌تواند به دعوا و جراحت شدید منجر شود.
بنابراین برخلاف این تصور که همستر برای جلوگیری از تنهایی «به دوست همستر نیاز دارد»، داشتن همستر دوم ممکن است دقیقاً مشکل ایجاد کند. نیاز رفتاری حیوان بهتر است با فضای کافی، حفاری، جست‌وجوی غذا، چرخ و تعامل کنترل‌شده با انسان تأمین شود.
بهترین محل قرار دادن قفس همستر
قفس باید در محلی آرام و به دور از نور مستقیم خورشید، جریان شدید هوا و سر و صدای مداوم قرار گیرد. PDSA محدوده دمای حدود ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد را برای محیط پیشنهاد می‌کند. گرمای زیاد می‌تواند خطر گرمازدگی ایجاد کند و سرمای زیاد ممکن است همستر را وارد حالت خطرناک torpor کند.
Merck محدوده قابل قبول وسیع‌تری، حدود ۱۸ تا ۲۶ درجه سانتی‌گراد، ذکر می‌کند؛ در عمل ثابت نگه‌داشتن دمای معتدل و جلوگیری از نوسانات شدید مهم‌تر از رسیدن به یک عدد دقیق است.
قرار دادن قفس کنار تلویزیون، بلندگو، ماشین لباس‌شویی یا محل رفت‌وآمد دائمی مناسب نیست. همچنین بهتر است چرخه طبیعی شب و روز حفظ شود و چراغ اتاق تا نیمه‌های شب به‌طور دائمی روشن نماند.
همستر شب‌گرد است یا روزگرد؟
همسترهای خانگی عمدتاً شب‌فعال یا فعال در غروب و شب هستند. آنها در طول روز بخش زیادی از زمان را در لانه می‌خوابند و عصر و شب برای دویدن، غذا خوردن، حفاری و جست‌وجو بیرون می‌آیند.
بهتر است برای بازی یا دست‌گرفتن همستر صبر کنید تا خودش بیدار شود. بیدارکردن حیوان از خواب و بیرون‌کشیدن آن از لانه می‌تواند باعث استرس و گازگرفتن شود.
این ویژگی یکی از مهم‌ترین مواردی است که باید قبل از خرید در نظر گرفته شود. اگر انتظار حیوانی دارید که صبح و عصر با کودک بازی کند، همستر ممکن است انتخاب مناسبی نباشد.
چگونه همستر را اهلی کنیم؟
اعتمادسازی باید آهسته انجام شود. پس از انتقال همستر به خانه، ابتدا باید فرصت داشته باشد محیط جدید، لانه، آب و غذای خود را بشناسد. تعامل را می‌توان با حضور آرام کنار محفظه و دادن مقدار بسیار کوچکی خوراکی از دست آغاز کرد.
زمانی که حیوان بدون ترس نزدیک می‌شود، می‌توان دست را بدون حرکت ناگهانی داخل محفظه قرار داد تا خودش بو بکشد و روی دست بیاید. Merck توصیه می‌کند هنگام بلندکردن، بدن همستر از زیر حمایت شود و با دست دیگر نیز محافظت شود.
گرفتن همستر از بالا می‌تواند برای حیوانی که ذاتاً شکار محسوب می‌شود ترسناک باشد. همچنین نباید او را از خواب بیدار و بلافاصله بلند کرد.
اگر همستر گاز می‌گیرد، تنبیه یا فریادزدن راه‌حل نیست. اغلب ترس، بیدارشدن ناگهانی، بوی غذا روی دست یا تعامل بیش از حد سریع در این رفتار نقش دارند.
قفس همستر را هر چند وقت تمیز کنیم؟
تمیزکردن بیش از حد قفس می‌تواند به اندازه کثیف نگه‌داشتن آن مشکل‌ساز باشد. همستر محیط خود را با بو می‌شناسد و حذف یکباره تمام بستر و لانه می‌تواند استرس ایجاد کند.
RSPCA پیشنهاد می‌کند قسمت‌های خیس، غذای فاسد و فضولات آلوده هر چند روز پاک شوند و در بسیاری از محفظه‌ها نظافت عمیق یک یا دو بار در ماه کافی است. زمان دقیق به اندازه محفظه و عادت توالت حیوان بستگی دارد.
هنگام تعویض عمده بستر بهتر است مقداری از بستر قدیمیِ خشک و تمیز دوباره در محفظه قرار گیرد تا بوی آشنا حفظ شود. قفس نیز بهتر است زمانی تمیز شود که همستر بیدار است، نه وسط خواب روزانه.
ظرف آب، قسمت‌های آلوده و غذای تازه باقیمانده به مراقبت روزانه بیشتری نیاز دارند.
آیا همستر به جویدن نیاز دارد؟
دندان‌های پیشین همستر در تمام عمر رشد می‌کنند. بنابراین باید مواد ایمن برای جویدن در اختیار حیوان باشد. قطعات چوب مناسب و بدون مواد شیمیایی، بلوک‌های جویدنی مخصوص جوندگان و برخی شاخه‌های ایمن می‌توانند کمک کنند دندان‌ها در طول مناسب باقی بمانند.
رشد بیش از حد دندان می‌تواند باعث آبریزش دهان، کاهش اشتها و کاهش وزن شود و در چنین حالتی دامپزشک باید دندان‌ها را بررسی کند. کوتاه‌کردن دندان در خانه با ناخن‌گیر یا وسایل مشابه خطر شکستگی و آسیب فک دارد.
علائم بیماری در همستر
جوندگان کوچک گاهی تا مراحل نسبتاً پیشرفته بیماری علائم واضح نشان نمی‌دهند، بنابراین تغییر رفتار اهمیت زیادی دارد. کاهش فعالیت، کم‌شدن اشتها، کاهش وزن، ژولیدگی مو، قوزکردن بدن، ترشح از چشم یا بینی و مشکل تنفس از علائمی هستند که Merck برای همستر بیمار ذکر می‌کند.
اسهال به‌ویژه در همستر جوان اهمیت زیادی دارد. اسهال شدید می‌تواند خیلی سریع باعث کم‌آبی شود. RSPCA توصیه می‌کند اگر همستر کمتر غذا می‌خورد، مدفوع مرطوب شده یا قسمت عقب بدن آلوده است، حیوان سریع توسط دامپزشک بررسی شود.
توده، زخم پوستی، ریزش موی غیرعادی، لنگش، تغییر ناگهانی مصرف آب یا تورم گونه‌ای که تخلیه نمی‌شود نیز نیاز به بررسی دارد.
داروی انسانی یا آنتی‌بیوتیک باقیمانده از حیوان دیگر نباید خودسرانه به همستر داده شود. برخی آنتی‌بیوتیک‌ها برای دستگاه گوارش همستر بسیار خطرناک هستند.
آیا همستر واکسن می‌خواهد؟
برای همستر خانگی واکسن روتین توصیه نمی‌شود. Merck تأکید می‌کند واکسیناسیون مشخصی برای مراقبت معمول همستر لازم نیست. با این حال، این به معنی بی‌نیازی کامل از دامپزشک نیست.
بهتر است پس از تهیه حیوان یک معاینه اولیه توسط دامپزشکی که با حیوانات اگزوتیک یا جوندگان کوچک تجربه دارد انجام شود. این معاینه می‌تواند مشکلات دندان، پوست، تنفس یا وضعیت بدنی را زودتر مشخص کند.
همستر سالم هنگام خرید چه نشانه‌هایی دارد؟
هنگام انتخاب همستر فقط به رنگ یا ظاهر توجه نکنید. محیط محل نگهداری باید تمیز باشد، آب و غذای تازه وجود داشته باشد و حیوانات در شرایط مناسب نگهداری شوند. Merck پیشنهاد می‌کند همستر انتخاب‌شده هوشیار باشد، چشم‌های شفافی داشته باشد و بدون لنگش حرکت کند. وجود اسهال، خون، مشکلات پوستی، آبریزش دهان، ضعف یا دندان‌های غیرطبیعی از نشانه‌هایی است که باید جدی گرفته شوند.
زمان عصر یا ابتدای شب برای مشاهده رفتار همستر مناسب‌تر است، چون حیوان در این ساعات احتمالاً بیدارتر است و می‌توان فعالیت طبیعی آن را بهتر ارزیابی کرد.
در صورت امکان، واگذاری از مراکز معتبر یا مراکز نجات حیوانات نیز می‌تواند گزینه‌ای در کنار خرید باشد. مهم‌تر از محل تهیه این است که قبل از آوردن حیوان، محفظه استاندارد و تمام تجهیزات آماده باشند.
لوازم ضروری همستر
پیش از ورود همستر، محفظه بزرگ، بستر عمیق، لانه یا مخفیگاه، چرخ استاندارد، آبخوری، غذای کامل، وسایل جویدنی و حمام شن باید آماده باشند. Blue Cross علاوه بر این موارد، پلی‌پن و تونل‌های مقوایی را نیز برای غنی‌سازی محیط پیشنهاد می‌کند.
قفس‌های چندطبقه کوچک، لوله‌های بسیار باریک و چرخ‌های کوچک نباید جای فضای کف کافی را بگیرند. یک محفظه ساده اما بزرگ با بستر عمیق، چند مخفیگاه و امکانات حفاری معمولاً از یک قفس کوچک پر از لوازم پلاستیکی برای رفاه حیوان بهتر است.
مهم‌ترین اشتباهات در نگهداری همستر
بخش بزرگی از مشکلات نگهداری همستر ناشی از اطلاعات قدیمی است. نگهداری در قفس بسیار کوچک، استفاده از بستر کم‌عمق، قرار دادن دو همستر کنار هم، استفاده از چرخ کوچک، بیدارکردن حیوان هنگام روز، دادن مقدار زیاد میوه و دانه‌های چرب، تعویض کامل و مکرر بستر و استفاده از توپ همستر از اشتباهاتی هستند که می‌توان با کمی آگاهی از آنها جلوگیری کرد. منابع جدید رفاه حیوانات تأکید بیشتری بر امکان حفاری، جست‌وجوی غذا، انتخاب مخفیگاه و کنترل بیشتر حیوان بر محیط خود دارند.
در نهایت، همستر حیوانی کوچک است اما نیازهای کوچکی ندارد. محفظه‌ای با حداقل فضای مناسب، حدود ۲۵ سانتی‌متر بستر قابل حفاری، چرخ استاندارد، غذای کامل، آب تازه، مخفیگاه و فرصت جست‌وجو پایه‌های نگهداری صحیح هستند. بیشتر همسترها بهتر است به‌صورت انفرادی نگهداری شوند و تعامل با انسان نیز باید در زمان بیداری حیوان و با احترام به رفتار طبیعی او انجام شود. اگر این شرایط از ابتدا فراهم شوند، احتمال بروز استرس، رفتارهای غیرطبیعی و بسیاری از مشکلات قابل پیشگیری بسیار کمتر خواهد شد.
هنوز نظری ثبت نشده است.