هفته هفتم بارداری بر اساس سن بارداری محاسبهشده از نخستین روز آخرین قاعدگی تعریف میشود. به همین دلیل، هفت هفته بارداری معمولاً به معنی حدود پنج هفته پس از لقاح است. این اختلاف دو هفتهای گاهی باعث سردرگمی میشود، اما در پزشکی بارداری سن حاملگی از آخرین قاعدگی محاسبه میشود، نه از زمان دقیق لقاح.
از نظر جنینشناسی نیز در این مرحله اصطلاح رویان یا Embryo دقیقتر از جنین است، زیرا هنوز در دورهای قرار داریم که ساختارهای اصلی بدن در حال شکلگیری هستند. سهماهه اول مهمترین دوره آغاز شکلگیری اندامهای اصلی محسوب میشود، اگرچه رشد و بلوغ این اندامها تا ماهها ادامه خواهد داشت.
جنین در هفته هفتم بارداری چه اندازهای دارد؟
بر اساس راهنمای NHS، رویان در هفته هفتم تقریباً ۱۰ میلیمتر از سر تا انتهای بدن طول دارد؛ یعنی اندازهای حدود یک انگور کوچک. طبیعی است که اندازه دقیق در همه بارداریها یکسان نباشد و چند روز تفاوت در زمان تخمکگذاری یا لانهگزینی میتواند روی اندازهای که در سونوگرافی دیده میشود اثر بگذارد.
رشد در این مرحله بسیار سریع است. مغز سریعتر از سایر بخشهای بدن رشد میکند و به همین دلیل سر رویان نسبت به بدن بسیار بزرگ به نظر میرسد. قسمتهایی که در آینده بینی و گوشها را تشکیل خواهند داد بهتدریج ظاهر میشوند و پلکها نیز شروع به شکلگیری میکنند. در همین زمان مغز و نخاع با سرعت زیادی تکامل پیدا میکنند.
جوانههای اندامها نیز واضحتر میشوند. جوانههای دست بلندتر شدهاند و انتهای آنها حالت پهنتری پیدا میکند که بعداً دست را میسازد. جوانههای پا نیز ظاهر شدهاند. هنوز انگشتان کامل و جداشدهای وجود ندارند و توصیفهایی مانند «دست و پای کامل» برای این مرحله دقیق نیست.
آیا قلب جنین در هفته هفتم میزند؟
فعالیت اولیه قلب قبل از هفته هفتم آغاز شده است؛ بنابراین عبارت «قلب در هفته هفتم تازه شروع به زدن میکند» دقیق نیست. ساختار قلب هنوز ابتدایی است و در حال تکامل قرار دارد، اما فعالیت قلبی در بسیاری از بارداریها در حدود هفتههای ششم تا هفتم با سونوگرافی واژینال قابل مشاهده میشود. MedlinePlus نیز اشاره میکند که فعالیت قلبی معمولاً پیش از هفته ششم تا هفتم بهراحتی دیده یا شنیده نمیشود.
با این حال، ندیدن فعالیت قلبی در یک سونوگرافی بسیار زودهنگام همیشه به معنی سقط نیست. سن بارداری ممکن است چند روز کمتر از چیزی باشد که بر اساس آخرین قاعدگی محاسبه شده است. ACOG تأکید میکند که در برخی شرایط یک سونوگرافی یا یک آزمایش hCG بهتنهایی برای تشخیص قطعی سقط کافی نیست و ممکن است تکرار ارزیابی لازم باشد.
به همین دلیل نتیجه سونوگرافی باید بر اساس اندازه رویان، اندازه ساک بارداری، تاریخ آخرین قاعدگی، احتمال تخمکگذاری دیرتر و سایر یافتههای بالینی تفسیر شود.
سونوگرافی هفته هفتم چه چیزی نشان میدهد؟
اگر در هفته هفتم سونوگرافی انجام شود، معمولاً امکان مشاهده ساک بارداری، کیسه زرده، رویان و در بسیاری از موارد فعالیت قلبی وجود دارد. در اوایل بارداری ممکن است سونوگرافی واژینال تصویر واضحتری نسبت به سونوگرافی شکمی ایجاد کند.
اندازهگیری طول سر تا نشیمنگاه یا CRL یکی از مهمترین معیارهای تخمین سن بارداری در سهماهه اول است. ACOG سهماهه اول را دقیقترین زمان برای تعیین سن حاملگی با سونوگرافی میداند و دقت تخمین بر اساس CRL در این مرحله حدود چند روز است.
با این حال، سونوگرافی دقیقاً در هفته هفتم برای همه زنان باردار اجباری نیست. ACOG میگوید سونوگرافی سهماهه اول ممکن است برای تعیین سن بارداری، بررسی تعداد جنینها یا پاسخ به یک سؤال پزشکی خاص استفاده شود، اما سونوگرافی استاندارد بررسی آناتومی معمولاً در هفتههای ۱۸ تا ۲۲ انجام میشود.
در برخی نظامهای درمانی سونوگرافی تعیین سن بین هفتههای ۸ تا ۱۴ انجام میشود. بنابراین اگر بارداری بدون علامت و کمخطر است و پزشک هنوز سونوگرافی هفته هفتم درخواست نکرده، این موضوع بهتنهایی نشانه کمبود مراقبت نیست.
علائم هفته هفتم بارداری چیست؟
هفته هفتم برای بسیاری از زنان یکی از زمانهایی است که علائم سهماهه اول واضحتر میشوند. NHS تهوع، خستگی، نوسانات خلقی، حساسیت سینهها، سردرد، تغییر ذائقه، حساسیت بیشتر به بو، ترشحات سفید شیری واژن، نفخ، گرفتگی خفیف مشابه درد قاعدگی و گاهی لکهبینی خفیف را از علائم احتمالی این مرحله میداند.
این علائم در همه افراد یکسان نیستند. ممکن است فردی در هفته هفتم تهوع زیادی داشته باشد و فرد دیگری تقریباً هیچ حالت تهوعی تجربه نکند. شدت علائم نیز حتی بین دو بارداری یک زن میتواند متفاوت باشد.
نداشتن تهوع یا کاهش نسبی علائم بهتنهایی معیار تشخیص مشکل بارداری نیست. ACOG برای تشخیص سقط به مجموعهای از علائم، معاینه، سونوگرافی و در صورت نیاز آزمایش hCG تکیه میکند و تأکید دارد که یک یافته منفرد همیشه کافی نیست.
تهوع در هفته هفتم چرا شدید میشود؟
تهوع و استفراغ از علائم بسیار شایع اوایل بارداری هستند. ACOG میگوید این علائم معمولاً پیش از هفته نهم شروع میشوند و در بسیاری از زنان تا حدود هفته چهاردهم کاهش پیدا میکنند، هرچند ممکن است در بعضی افراد طولانیتر ادامه داشته باشند.
اصطلاح «تهوع صبحگاهی» کمی گمراهکننده است، زیرا حالت تهوع میتواند در هر ساعت از روز یا شب رخ دهد.
خالیماندن طولانی معده در بعضی افراد تهوع را تشدید میکند. خوردن پنج یا شش وعده کوچک، استفاده از غذاهایی که بهتر تحمل میشوند و خوردن مقدار کمی خوراکی خشک پیش از برخاستن از تخت میتواند برای برخی زنان کمککننده باشد. هدف اصلی این است که فرد بتواند مواد غذایی و مایعات کافی را تحمل کند.
اگر تهوع و استفراغ آنقدر شدید باشد که نتوانید آب یا غذا را نگه دارید، وزن کم کنید یا نشانههای کمآبی ایجاد شود، دیگر نباید آن را صرفاً «تهوع طبیعی بارداری» دانست.
تهوع شدید و هایپرامسیس در هفته هفتم
نوع شدید تهوع و استفراغ بارداری با عنوان Hyperemesis Gravidarum شناخته میشود. در این وضعیت استفراغ میتواند باعث کاهش وزن، کمآبی و اختلالات الکترولیتی شود و ممکن است درمان دارویی یا دریافت مایعات وریدی لازم باشد. ACOG توصیه میکند درمان تهوع شدید زود آغاز شود تا وضعیت به مرحله شدیدتر نرسد.
کمشدن محسوس ادرار، ادرار بسیار تیره، خشکی دهان، ضعف شدید، سرگیجه هنگام ایستادن و ناتوانی در نگهداشتن مایعات از علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند.
درمانهای ایمن برای تهوع بارداری وجود دارند، بنابراین فرد مجبور نیست استفراغ شدید را صرفاً تحمل کند یا خودسرانه از داروهای ضدتهوع استفاده کند.
آیا شکم در هفته هفتم بزرگ میشود؟
در بیشتر بارداریهای اول، ظاهر شکم در هفته هفتم هنوز تغییر واضحی ندارد. NHS میگوید بسیاری از زنان در نخستین بارداری تا حدود هفته ۱۲ ظاهر بارداری مشخصی پیدا نمیکنند.
با این حال، نفخ و تجمع گاز میتواند باعث شود فرد احساس کند شکمش بزرگتر یا سنگینتر شده است. ACOG نیز نفخ و افزایش گاز را از تغییرات معمول سهماهه اول معرفی میکند.
رحم در این مرحله هنوز داخل لگن قرار دارد. بنابراین نسبتدادن هر بزرگی شکم در هفته هفتم به «رشد جنین» دقیق نیست.
آیا افزایش وزن در هفته هفتم ضروری است؟
خیر. افزایش قابل توجه وزن در هفته هفتم انتظار نمیرود.
ACOG میگوید در کل ۱۲ هفته نخست بارداری ممکن است فرد تنها حدود نیم تا دو کیلوگرم وزن اضافه کند یا حتی هیچ افزایش وزنی نداشته باشد. در سهماهه اول معمولاً نیازی به دریافت کالری اضافی وجود ندارد.
برخی زنان به علت تهوع، استفراغ یا کاهش اشتها اندکی وزن از دست میدهند. کاهش جزئی و موقت لزوماً خطرناک نیست، اما کاهش وزن قابل توجه همراه با استفراغ شدید باید بررسی شود.
بنابراین جملهای مانند «بدن در هفته هفتم شروع به ذخیره انرژی میکند و اشتها افزایش مییابد» برای همه بارداریها صحیح نیست. اشتها ممکن است افزایش یا کاهش پیدا کند.
تغذیه در هفته هفتم بارداری
هدف در هفته هفتم «خوردن برای دو نفر» نیست. کیفیت رژیم غذایی بسیار مهمتر از افزایش حجم غذاست. ACOG توصیه میکند رژیم بارداری شامل گروههای مختلف غذایی و بیشتر بر مواد غذایی کامل، میوهها، سبزیجات، غلات کامل، منابع پروتئینی و لبنیات مناسب متمرکز باشد و دریافت قند افزوده و چربی اشباع محدودتر شود.
اگر تهوع شدید است، ممکن است امکان رعایت یک برنامه غذایی ایدهآل در تمام روزها وجود نداشته باشد. در این شرایط خوردن وعدههای کوچکتر و انتخاب غذاهایی که بهتر تحمل میشوند از اجبار به خوردن حجم زیاد غذا منطقیتر است.
مواد غذایی خام یا نیمپز و لبنیات غیرپاستوریزه میتوانند خطر عفونتهای غذایی را افزایش دهند. ماهی نیز منبع خوبی از پروتئین و برخی اسیدهای چرب است، اما گونههای دارای جیوه بالا باید در بارداری محدود یا حذف شوند.
فولیکاسید در هفته هفتم چقدر اهمیت دارد؟
هفته هفتم هنوز در دوره مهم شکلگیری سیستم عصبی قرار دارد و مصرف فولیکاسید اهمیت زیادی دارد. ACOG توصیه میکند زنان باردار روزانه در مجموع حدود ۶۰۰ میکروگرم فولات/فولیکاسید دریافت کنند و مکمل دوران بارداری حداقل ۴۰۰ میکروگرم فولیکاسید داشته باشد. مصرف مکمل ideally از یک ماه قبل از بارداری آغاز میشود و دستکم در ۱۲ هفته اول ادامه پیدا میکند.
فولیکاسید به کاهش احتمال نقایص مهم لوله عصبی مغز و ستون فقرات کمک میکند.
افرادی که سابقه بارداری با نقص لوله عصبی یا برخی بیماریها و شرایط خاص دارند ممکن است به دوز بیشتری نیاز داشته باشند، اما دوزهای بالا باید با نظر پزشک مصرف شوند.
آیا آهن و کلسیم از هفته هفتم لازماند؟
نیاز مادر به مواد مغذی مختلف در بارداری افزایش پیدا میکند و یک ویتامین دوران بارداری میتواند به تأمین بخشی از این نیاز کمک کند. مکمل آهن معمولاً در بسیاری از ویتامینهای پریناتال وجود دارد، اما مقدار موردنیاز هر فرد میتواند با توجه به رژیم، CBC و ذخایر آهن متفاوت باشد.
مصرف خودسرانه چند مکمل جداگانه بدون توجه به ترکیب ویتامین پریناتال توصیه نمیشود، زیرا امکان دریافت بیش از حد بعضی مواد وجود دارد. پزشک در اولین ارزیابی بارداری معمولاً وضعیت تغذیه، سابقه بیماری و در صورت نیاز آزمایشهای خون را بررسی میکند.
اولین ویزیت بارداری چه زمانی باید انجام شود؟
لازم نیست برای مراجعه تا پایان سهماهه اول صبر کنید. راهنمای جدید ACOG توصیه میکند ارزیابی جامع اولیه بارداری در حالت ایدهآل پیش از هفته دهم یا در فاصله مناسبی پس از مشخصشدن بارداری انجام شود. اگر فرد بیماری زمینهای، علائم کنترلنشده، مشکلات روانی یا عوامل خطر بارداری خارجرحمی دارد، ارزیابی سریعتر ممکن است لازم باشد.
در ویزیت اولیه معمولاً سابقه پزشکی و بارداریهای قبلی، داروها و مکملها، بیماریهای خانوادگی و عوامل خطر بررسی میشوند. فشار خون و وزن نیز ثبت میشوند و ممکن است آزمایشهای اولیه خون و ادرار درخواست شوند.
یکی از مهمترین کارها در همین مرحله بررسی داروهای مصرفی است. هیچ داروی تجویزشدهای را نباید صرفاً به دلیل مثبتشدن تست بارداری خودسرانه قطع کرد؛ برخی داروها باید ادامه داده شوند و برخی نیاز به جایگزینی دارند. تصمیم باید با پزشک گرفته شود.
غربالگریهای بارداری از چه زمانی شروع میشوند؟
هفته هفتم برای بیشتر آزمایشهای غربالگری کروموزومی هنوز زود است، اما زمان خوبی برای آشناشدن با گزینههاست.
ACOG میگوید غربالگری ترکیبی سهماهه اول که شامل آزمایش خون و اندازهگیری شفافیت پشت گردن یا NT است معمولاً بین هفتههای ۱۰ تا ۱۳ انجام میشود. آزمایش cfDNA یا NIPT نیز از حدود هفته دهم قابل انجام است و یک آزمایش غربالگری است، نه تشخیص قطعی.
بنابراین در هفته هفتم لازم نیست این آزمایشها انجام شده باشند، اما میتوان درباره زمان و انتخاب مناسب آنها با پزشک صحبت کرد.
ورزش در هفته هفتم بارداری
در یک بارداری بدون عارضه، فعالیت بدنی معمولاً ایمن است و شواهد نشان نمیدهد ورزش معمول باعث افزایش خطر سقط شود. ACOG توصیه میکند زنان باردار سالم در مجموع حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته داشته باشند. پیادهروی، شنا و بعضی انواع یوگای اصلاحشده میتوانند مناسب باشند.
اگر پیش از بارداری ورزش نمیکردید، بهتر است از زمانهای کوتاه شروع کنید و بهتدریج فعالیت را افزایش دهید. ورزش سنگین جدید یا برنامهای که بدن به آن عادت ندارد بهتر است بدون ارزیابی شرایط فردی آغاز نشود.
بیماری قلبی یا ریوی، خونریزی، بعضی مشکلات دهانه رحم یا جفت و سایر عوارض ممکن است نیاز به محدودکردن فعالیت داشته باشند؛ بنابراین توصیههای عمومی جای توصیه پزشک برای یک بارداری پرخطر را نمیگیرند.
کافئین در هفته هفتم بارداری
قطع کامل قهوه برای همه افراد ضروری نیست. ACOG توصیه میکند دریافت کافئین در دوران بارداری از حدود ۲۰۰ میلیگرم در روز بیشتر نشود. این مقدار باید مجموع کافئین قهوه، چای، نوشابههای کافئیندار، نوشیدنیهای انرژیزا و شکلات را در بر بگیرد.
مقدار کافئین یک فنجان قهوه بر اساس نوع قهوه و روش تهیه بسیار متفاوت است؛ بنابراین صرف شمارش تعداد فنجانها همیشه دقیق نیست.
الکل در هفته هفتم بارداری
هیچ مقدار شناختهشدهای از الکل در بارداری ایمن در نظر گرفته نشده است. CDC تأکید میکند نه مقدار ایمن، نه زمان ایمن و نه نوع ایمنی از نوشیدنی الکلی در دوران بارداری مشخص نشده است.
اگر فرد قبل از اطلاع از بارداری الکل مصرف کرده است، اقدام مهم این است که از زمان اطلاع مصرف را متوقف کند و موضوع را در مراقبت بارداری مطرح کند. توقف مصرف در هر مرحله بهتر از ادامه آن است.
لکهبینی در هفته هفتم؛ طبیعی است یا نشانه سقط؟
لکهبینی در اوایل بارداری نسبتاً شایع است و همیشه به معنی سقط نیست. ACOG میگوید حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد بارداریها در سهماهه اول با نوعی خونریزی روبهرو میشوند. علت میتواند از تغییرات دهانه رحم تا عفونت، سقط یا بارداری خارجرحمی متفاوت باشد.
بنابراین هر خونریزی باید با پزشک یا تیم مراقبت بارداری مطرح شود، بهخصوص اگر مقدار آن افزایش پیدا کند یا با درد همراه باشد.
خونریزی شدید، خروج بافت یا گرفتگی شدید نیازمند ارزیابی سریعتر است. در عین حال، رنگ خون بهتنهایی برای تشخیص علت کافی نیست.
بارداری خارجرحمی در هفته هفتم
هفته هفتم یکی از دورههایی است که علائم بارداری خارجرحمی ممکن است ظاهر شوند. در بارداری خارجرحمی، بارداری خارج از حفره رحم ایجاد میشود و بیش از ۹۰ درصد موارد در لوله فالوپ قرار دارند.
خونریزی غیرطبیعی، درد شکم یا لگن و گرفتگی یکطرفه میتوانند از علائم اولیه باشند. اگر لوله دچار پارگی شود، درد ناگهانی و شدید شکم یا لگن، درد شانه، ضعف، سرگیجه یا غش ممکن است ایجاد شود و این وضعیت یک اورژانس پزشکی است.
نکته مهم این است که حدود نیمی از افرادی که بارداری خارجرحمی دارند هیچ عامل خطر شناختهشدهای ندارند؛ بنابراین نبود سابقه قبلی، احتمال آن را به صفر نمیرساند.
درد شکم در هفته هفتم تا چه حد طبیعی است؟
گرفتگی خفیف مشابه درد قاعدگی میتواند در اوایل بارداری رخ دهد و NHS نیز آن را از علائم احتمالی هفته هفتم میداند.
اما شدت و الگوی درد اهمیت زیادی دارد. درد شدید، رو به افزایش یا یکطرفه، بهخصوص اگر با خونریزی، سرگیجه یا درد شانه همراه باشد، نباید به تغییرات طبیعی رحم نسبت داده شود و نیاز به بررسی بارداری خارجرحمی یا سایر مشکلات دارد.
ترشحات واژن در هفته هفتم
افزایش ترشح سفید یا شیری بدون بوی شدید میتواند بخشی از تغییرات طبیعی بارداری باشد و NHS آن را در میان علائم هفته هفتم ذکر میکند.
اما ترشح بدبو، سبز یا زرد، خارش شدید، سوزش یا درد میتواند با عفونت همراه باشد و بهتر است بررسی شود. همچنین خروج ناگهانی مقدار زیادی مایع یا ترشح همراه با خونریزی قابل توجه نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
تغییرات روحی در هفته هفتم
نوسان خلق، حساسیت احساسی و نگرانی درباره ادامه بارداری در سهماهه اول رایجاند. تغییرات هورمونی، خستگی، تهوع و نگرانی از سلامت بارداری میتوانند همزمان روی وضعیت روانی اثر بگذارند.
با این حال، نباید تمام اضطراب یا افسردگی را صرفاً به هورمونها نسبت داد. راهنمای جدید مراقبت بارداری ACOG بر بررسی سلامت روان در ارزیابی اولیه بارداری تأکید دارد.
اگر غم، اضطراب یا افکار منفی شدید و مداوم شدهاند یا عملکرد روزانه را مختل میکنند، صحبت با پزشک یا متخصص سلامت روان بخشی از مراقبت طبیعی بارداری محسوب میشود.
مهمترین علائم هشدار در هفته هفتم بارداری
خونریزی واژینال باید با پزشک مطرح شود، بهخصوص اگر شدید باشد یا همراه با گرفتگی و درد باشد. درد شدید یا یکطرفه شکم و لگن، درد شانه، ضعف، سرگیجه یا غش میتوانند از علائم بارداری خارجرحمی و خونریزی داخلی باشند و نیاز به بررسی فوری دارند.
استفراغ شدید همراه با ناتوانی در نگهداشتن مایعات، کاهش ادرار، سرگیجه یا کاهش محسوس وزن نیز میتواند نشانه تهوع شدید بارداری و کمآبی باشد.
تب، درد شدید مداوم، سوزش ادرار یا علائمی که بهطور واضح رو به بدترشدن هستند نیز نباید صرفاً به بارداری نسبت داده شوند.
هفته هفتم مرحلهای است که رویان هنوز تنها حدود یک سانتیمتر طول دارد، اما بخشهای مهمی از مغز، صورت، سیستم عصبی و جوانههای اندامها با سرعت زیادی در حال رشد هستند. از طرف دیگر، مادر ممکن است یکی از پرعلامتترین دورههای سهماهه اول را تجربه کند. شدت تهوع، اندازه شکم یا حساسیت سینهها بهتنهایی معیار مناسبی برای قضاوت درباره سلامت بارداری نیستند. مهمتر از دنبالکردن هر تغییر روزانه، شروع مراقبت بارداری در زمان مناسب، مصرف فولیکاسید، بررسی داروها، تغذیه ایمن، فعالیت بدنی مناسب و شناخت علائم هشدار است. ارزیابی پزشکی و در صورت نیاز سونوگرافی اطلاعات بسیار قابل اعتمادتری درباره روند واقعی بارداری ارائه میکنند.
هنوز نظری ثبت نشده است.